Marcopol / strona główna

Informacje techniczne

Wgłębienia w łbach wkrętów i śrub

        
         
Nacięcie proste

 

Jest najstarszym typem wgłębienia stosowanym we wkrętach. Z tego względu jest to wgłębienie ciągle bardzo popularne i często stosowane.

 

Wkręty z nacięciem prostym nie nadają się do wkręcania maszynowego ze względu na brak centrowania. Wkrętak może łatwo wyskoczyć z tego wgłębienia. Natarcie siły odbywa się tylko na dwóch krawędziach i dlatego nie może ono służyć do przenoszenia dużych momentów skręcających. Niekorzystną cechą tego nacięcia jest też fakt, że krawędzie często są ostre.

 

        Wgłębienie typu H

 

Potocznie to wgłębienie jest nazywane wgłębieniem Phillips. W normie PN-EN ISO 4757 określono pięć rozmiarów tego wgłębienia: 0, 1, 2, 3, 4. Do każdego rozmiaru wgłębienia należy stosować odpowiedni rozmiar wkrętaka (bitu) zgodny z rozmiarem tego wgłębienia.

 

Wgłębienie to nadaje się do montażu maszynowego. Dzięki natarciu siły na czterech krawędziach można przenosić większe siły niż w nacięciu prostym. Wadą jest jednak możliwość wyskoczenia wkrętaka z wgłębienia podczas wkręcania lub wykręcania.


         Wgłębienie typu Z

 

Potocznie to wgłębienie jest nazywane wgłębieniem Pozidriv. Kształt tego wgłębienia jest rozwinięciem wgłębienia typu H o dodatkowy krzyż obrócony o 45O. Dodatkowy krzyż jest cieńszy i służy do stabilizacji pozycji wkrętaka (bitu) we wgłębieniu.

 

W normie PN-EN ISO 4757 określono pięć rozmiarów tego wgłębienia: 0, 1, 2, 3, 4. Do każdego rozmiaru wgłębienia należy stosować odpowiedni rozmiar wkrętaka (bitu) zgodny z rozmiarem wgłębienia.

 

Wgłębienie to nadaje się do montażu maszynowego. Dzięki natarciu siły na czterech krawędziach można przenosić większe siły niż w nacięciu prostym. Wadą jest jednak możliwość wyskoczenia wkrętaka z wgłębienia podczas wkręcania lub wykręcania.

 

 

średnica wkrętu

rozmiar wgłębienia H lub Z

M1,6 – M2

0

M2,5 – M3

1

M3,5 – M5

2

M6

3

M8 – M10

4

Tabela: Przykładowe przyporządkowanie poszczególnych rozmiarów wgłębień typu H i Z do wkrętów z gwintem metrycznym o standardowych wymiarach łbów.

 

 

         Gniazdo sześciokątne

 

Gniazdo to jest często stosowane w łbach śrub i wkrętów. Gniazdo ma kształt wgłębienia o kształcie sześciokąta. Wzajemne pochylenie ścian jest co 120O i jest to niekorzystna cecha tego gniazda, ze wglądu na niekorzystny rozkład sił, który może prowadzić do zniekształcenia łba śruby.


 

         Gniazdo sześciokarbowe

 

Gniazdo sześciokarbowe przypomina sześcioramienną gwiazdę z zaokrąglonymi ramionami. W normie PN-EN ISO 10664 określono szesnaście rozmiarów tego wgłębienia: od nr 6 do 100.

 

Oznaczenie gniazda powinno zawierać powołanie na normę i numer gniazda np.: Gniazdo sześciokarbowe ISO 10664 – 20. Tradycyjnie, częściej można spotkać się z oznaczaniem tych gniazd literką T i numerem gniazda np.: T20.

Wgłębienie to nadaje się do montażu maszynowego. Może ono przenosić znacznie większe siły niż wgłębienia krzyżowe, czy gniazdo sześciokątne. Nie występuje efekt wyskakiwania narzędzia podczas wkręcania.

 

W normie PN-EN ISO 10664 podano wymiary następujących gniazd sześciokarbowych:

 

Gniazdo sześciokarbowe

nr

Wymiary nominalne

A

B

6

1,75

1,27

8

2,4

1,75

10

2,8

2,05

15

3,35

2,4

20

3,95

2,85

25

4,5

3,25

30

5,6

4,05

40

6,75

4,85

45

7,93

5,64

50

8,95

6,45

55

11,35

8,05

60

13,45

9,6

70

15,7

11,2

80

17,75

12,8

90

20,2

14,4

100

22,4

16