Strona głównaInformacje techniczne
Oznaczanie gwintów metrycznych i calowych
Gwinty metryczne
Oznaczanie gwintów metrycznych
a) gwint metryczny
Oznaczenie gwintu metrycznego (zgodnie z normą PN-ISO 965-1) składa się z litery M i następującą po niej wartością średnicy znamionowej gwintu oraz podziałki, wyrażonych w milimetrach i rozdzielonych znakiem x.
W przypadku gwintów o podziałce zwykłej oznaczenie podziałki może być pominięte.
Przykłady:
M20 x 1,5 – oznacza gwint metryczny o średnicy znamionowej 20 mm i podziałce 1,5 mm.
M20 – oznacza gwint metryczny o średnicy znamionowej 20 mm i podziałce zwykłej.
b) gwint metryczny wielokrotny (wielozwojny)
Gwinty metryczne wielokrotne oznacza się (zgodnie z normą PN-ISO 965-1) literą M i następującą po niej wartością średnicy znamionowej, znakiem x, literami Ph i wartością skoku, litery P i wartością podziałki, poziomej kreski i polem tolerancji. Średnica znamionowa, skok i podziałka wyrażone są w milimetrach.
Przykład:
M20xPh3P1,5-6g – oznacza gwint metryczny dwukrotny (dwuzwojny) o średnicy znamionowej 20 mm, o skoku 3 mm, podziałce 1,5 mm wykonanym w tolerancji 6g.
c) gwint metryczny lewozwojny
W przypadku gwintu lewozwojnego, na końcu oznaczenia gwintu należy dodać litery LH oddzielone poziomą kreską.
Przykłady:
M10 x 1 – LH
M20 x Ph3 P1,5 – 6g – LH
Średnice znamionowe gwintów metrycznych i ich podziałki (według normy PN-ISO 261)
Średnice gwintów wybiera się przede wszystkim z kolumny „wybór pierwszy”, a tylko, jeśli to konieczne z kolumny „wybór drugi” i następnie z kolumny „wybór trzeci”.
W miarę możliwości należy unikać podziałek drobnych ujętych w nawiasy.
Gwinty calowe
Szeregi gwintów calowych
Średnice gwintów calowych i związane z nimi podziałki są ułożone w szeregi (grupy skojarzeń średnica/podziałka). W normie PN-ISO 263 wymieniono trzy szeregi z podziałką stopniowaną („szereg zwykły”, „szereg drobnozwojny” i „szereg bardzo drobnozwojny”) i osiem szeregów z podziałką stałą (jednakową). Szereg zwykły i drobnozwojny są szeregami uprzywilejowanymi, przeznaczonymi do stosowania w pierwszej kolejności w ogólnych zastosowaniach technicznych i są one wybranymi szeregami wykorzystywanymi w masowej produkcji śrub, wkrętów i nakrętek.
Zastosowanie poszczególnych szeregów gwintów
· Szereg zwykły (oznaczenie: UNC).
Gwinty tego szeregu o średnicach do 4 cali są wykorzystywane w masowej produkcji śrub, wkrętów i nakrętek oraz w innych ogólnych zastosowaniach technicznych. Gwinty te są odpowiednie w przypadku konieczności szybkiego skręcania lub rozkręcania oraz w przypadku wystąpienia korozji lub drobnych uszkodzeń.
Gwinty tego szeregu o średnicach do 4 cali są wykorzystywane w masowej produkcji śrub, wkrętów i nakrętek oraz w innych ogólnych zastosowaniach technicznych. Gwinty te są odpowiednie w przypadku konieczności szybkiego skręcania lub rozkręcania oraz w przypadku wystąpienia korozji lub drobnych uszkodzeń.
· Szereg drobnozwojny (oznaczenie: UNF).
Gwinty tego szeregu, o średnicach do 1 ½ cala, są odpowiednie w produkcji wkrętów, śrub i nakrętek oraz w innych zastosowaniach, w których nie można użyć gwintów szeregu zwykłego. Gwinty zewnętrzne mają większą wytrzymałość na rozciąganie niż porównywalne gwinty szeregu zwykłego. Stosuję się je także, gdy długość skręcania jest mała, gdy potrzebny jest mniejszy kąt wzniosu linii śrubowej lub, gdy mała grubość ścianki tulejki (rurki) wymusza małą podziałkę.
Gwinty tego szeregu, o średnicach do 1 ½ cala, są odpowiednie w produkcji wkrętów, śrub i nakrętek oraz w innych zastosowaniach, w których nie można użyć gwintów szeregu zwykłego. Gwinty zewnętrzne mają większą wytrzymałość na rozciąganie niż porównywalne gwinty szeregu zwykłego. Stosuję się je także, gdy długość skręcania jest mała, gdy potrzebny jest mniejszy kąt wzniosu linii śrubowej lub, gdy mała grubość ścianki tulejki (rurki) wymusza małą podziałkę.
· Szereg bardzo drobnozwojny (oznaczenie: UNEF).
Gwinty tego szeregu, o średnicach do 1 11/16 cala, można stosować tam, gdzie nawet gwint drobnozwojny jest niepożądany ze względu na zbyt małą długość skręcania, w cienkościennych rurach, nakrętkach, króćcach i złączkach.
Gwinty tego szeregu, o średnicach do 1 11/16 cala, można stosować tam, gdzie nawet gwint drobnozwojny jest niepożądany ze względu na zbyt małą długość skręcania, w cienkościennych rurach, nakrętkach, króćcach i złączkach.
· Szeregi o podziałce stałej (jednakowej) (oznaczenie: UN).
Szeregi te stosuje się w tych przypadkach, w których szeregi gwintów: zwykły, drobnozwojny i bardzo drobnozwojny nie spełniają wymagań konstrukcyjnych. Wybierając gwint o podziałce stałej należy w pierwszej kolejności wybierać gwint z szeregów z 8,12, 16 podziałkami na cal.
Szeregi te stosuje się w tych przypadkach, w których szeregi gwintów: zwykły, drobnozwojny i bardzo drobnozwojny nie spełniają wymagań konstrukcyjnych. Wybierając gwint o podziałce stałej należy w pierwszej kolejności wybierać gwint z szeregów z 8,12, 16 podziałkami na cal.
Przykłady oznaczania gwintów calowych
· Szereg zwykły: oznaczenie UNC:
przykłady:
przykłady:
o 3/8-16 UNC (gwint o średnicy 3/8 cala, o podziałce 16 zwoi na cal, szereg zwykły),
o No. 6-32 UNC (gwint nr 6, o podziałce 32 zwoje na cal, szereg zwykły)
· Szereg drobnozwojny: oznaczenie UNF:
przykłady:
przykłady:
o 3/8-24 UNF (gwint o średnicy 3/8 cala, o podziałce 24 zwoje na cal, szereg drobnozwojny),
o No. 6-40 UNF (gwint nr 6, o podziałce 40 zwoi na cal, szereg drobnozwojny)
· Szereg bardzo drobnozwojny: oznaczenie UNEF:
przykład:
przykład:
o 3/8-32 UNEF (gwint o średnicy 3/8 cala, o podziałce 32 zwoje na cal, szereg bardzo drobnozwojny)
· Szeregi z podziałką stałą: oznaczenie UN:
przykład:
przykład:
o 7/8-16 UN (gwint o średnicy 7/8 cala, o podziałce 16 zwoi na cal, szereg z podziałką stałą).
Skojarzenia średnica/podziałka gwintów calowych według normy PN-ISO 263
.png)